عن الرّضا عليه السلام

مَن رَضى عن الله تعالى بالقَليل مِن الرّزق رضَى الله منه بالقَليل مِنَ العَمل

امام رضا عليه السلام فرمود

عن الرّضا عليه السلام

خمـسٌ مـن لـم تكـن فيه فلاتـرجـوه لشـىءٍ مـن الـدنيـا و الاخـرة من لم تعرف الوثاقه فى ارومته و الكرم فى طباعه والرصانة فى خلقه والنبل فى نفسه و المخافة لربّه

امام رضا عليه السلام فرمود

پنج صفت است كه در هر كس نباشد اميد چيزى از دنيا و آخرت به او نداشته باشيد

ـ كسى كه درنهادش اعتماد نبينى

ـ و كسى كه در سرشتـش كرم نيابـى

ـ و كسـى كه در آفرينشـش استـوارى نبينى

ـ و كسى كه در نفسش نجابت نيابى

ـ و كسى كه از خدايش ترسناك نباشد

تحف العقـول, ص 446 وبحارالانوار,ج 78,ص 339

عن الرّضا عليه السلام

لاتدعوا العمـل الصالـح و الاجتهاد فى العبادة اتكالا على حب آل محمد عليهم السلام

 و لا تدعوا حبّ آل محمـدعليهم السلام لامرهـم اتّكـالاً علـى العبـادة فـانـّه لايقـبل احـدهـمـا دون الاخر

امام رضا عليه السلام فرمود

مبادا اعمال نيك را به اتكاى دوستى آل محمد عليهم السلام رها كنيد

و مبادا دوستى آل محمد عليهم السلام را به اتكاى اعمال صالح از دست بدهيد

زيرا هيچ كدام از ايـن دو , به تنهايى پذيرفته نمى شود

بحار الانوار,ج 78,ص 348

عن الرّضا عليه السلام :

عليكم بالقَصد فى الْغِنى وَ الْفَقر وَ الْبرّ مِن القليل و الكثير فان الله تبارك و تعالـى يعظم شقّة التـَّمرة حتـى يـَأتـى يـَوْم الْقيمة کجبل احد

امام رضا عليه السلام فرمودند:

عن الرّضا عليه السلام :

ليـس شـَىء مِـن اْلاعْمـالِ عنـد الله عزّوجلّ بعدَالفـرائض أفضل مِن إدْخـالِ السُّرور علَى المؤمن

امام رضا عليه السلام فرمود

بعد از انجام و اجبات، كارى بهتر از ايجاد خـوشحالى براى مومن، نزد خداوند بزرگ نيست

بحارالانوار, ج 78,ص 347

عن الرّضا عليه السلام

مَـن فـرّج عن مـومـن فـرّج الله عَن قَلبه يـَوم القيامة

امام رضا عليه السلام فرمود

هر كس اندوه و مشكلى را از مومنى بر طرف نمايد خداوند در روز قيامت انـدوه را از قلبش بر طرف سازد

اصول كافى, ج 3, ص 268

عن الرّضا عليه السلام:

أحسـن الظّن بالله فانّ مَن حسـن ظنّه بالله كان عنـد ظنّه

وَ مَن رَضى باْلقَليل مِنَ الرّزق قُبلَ مِنه اليَسير مِن العمل وَ مَن رَضى باليَسير مِن الحلال خفّت مؤونته و نعم اهله وَ بصّره الله دار الدّنـيا وَ دَواءهـا وَ أخـرَجه منها سـالِماً إلى دارالسّلام

امام رضا عليه السلام فرمودند:

به خداوند خوشبين باش، زيرا هر كه به خدا خوشبين باشد، خدا با گمان خـوش او همراه است

و هر كه به رزق و روزى اندك خشنود باشد، خـداوند به كردار اندك او خشنود باشد و هر كه به اندك از روزى حلال خشنود باشـد، بارش سبك و خانـواده اش در نعمت باشد و خـداوند او را به دنيا و دوايـش بينا سازد و او را از دنيا به سلامت به دارالسلام بهشت مي رساند

تحف العقول,ص 449

حقيقت توكل

سئل الـرضـاعليه السلام: عن حـد التـوكل؟ فقـال: أن لاتَخـافَ أحـدا إلاّالله

از امام رضا عليه السلام از حقيقت تـوكل سـوال شـد، فرمـود:

اين كه جز خدا از كسـى نترسى

تحف العقول,ص 445

عن الرّضا عليه السلام :

لا يتـم عَقل إمـرء مُسلـم حتـّى تكونَ فيه عَشر خِصـال:

 اَلخيــرُ مِنـهُ مـأمــُول -

 وَ الشّر منهُ مأمـُون -

يَستكثِر قليلُ الخير مِن غيره -

 وَ يَستقل كَثيرُ الخير مـِن نفسه -

لا يسام من طلب الحـوائج اليه -

و لا يمل مـن طلب العلـم طول دهره -

الفقرفى الله احبّ اليه مِن الغنى -

 و الذّل فى الله احب اليه مـن العز فى عدوه -

 و الخمـول اشهى اليه من الشهره -

 ثـم قال عليه السلام العاشرة و ما العاشرة؟  قيل له: ما هى؟ قال عليه السلام: لايرى احدا إلا قال: هو خير منى و اتقى

امام رضا عليه السلام فرمود

عقل شخص مسلمـان تمـام نيست, مگر ايـن كه ده خصلت را دارا بـاشـد -

ـ از او اميد خير باشد

ـ از بدى او در امان باشند

ـ خير اندك ديگرى را بسيار شمارد

ـ خير بسيار خود را اندك شمارد

ـ هـر چه حـاجت از او خـواهنـد دلتنگ نشـود

ـ در عمر خود از دانش طلبى خسته نشود

ـ فقـر در راه خـدايـش از تـوانگـرى محبـوبتـر بـاشــد

ـ خـوارى در راه خـدايـش از عزت بـا دشمنـش محبـوبتـر بـاشــد

ـ گمنـامـى را از پـر نـامـى خـواهـانتـر بـاشـد

ـ سپس فـرمـود: دهمى چيست و چيست دهمى ؟ به او گفته شـد: چيست؟

فـرمـود: كسي را ننگـرد جز ايـن كه بگـويـد او از مـن بهتـر و پـرهيز كـارتـــر است

تحف العقول، ص 443

سه ويژگى برجسته مومن

عن الرّضا عليه السلام :

لايكـون الْمُـؤمـن مُـؤمنـاً حتـى تكـون فيه ثلاثُ خصـال

 سنّة من ربّه وسنّة من نبيّه  و سنّة من وليّه

فـَامّا السّنة مـِن رَبّه فكتمان سـرّه 

و امّـا السّنة من نبيّه فمـُداراة النّاس

و امّـا السّنه مـن وليّه فـاصّبـر فـى الْبـأسـاء و الضّـرّاء .

امام رضا عليه السلام فرمودند:

مـومـن ، مـومـن واقعى نيست، مگـر آن كه سه خصلت در او بـاشــد 

سنتـى از پـروردگـارش و سنتـى از پيـامبـرش و سنتـى از امـامـش

اما سنت پروردگارش، پـوشاندن راز خود است

اما سنت پيغمبرش ، مدارا و نرم رفتارى با مردم است 

اما سنت امامـش، پس صبر كردن در زمان تنگدستـى و پريشان حالى است .

امام رضا علیه السلام فرمودند:

 تزاوَرُوا تحـابـوا و تصـافحُـوا و لا تحـاشمـوا

به دیدن یکدیگر روید تا یکدیگر را دوست داشته باشید و دست یکدیگر را بفشارید و به هم خشم نگیرید.

(بحارالانوار،ج78،ص 347)

                    

امام رضا علیه السلام فرمودند:

لا یستَکمِلُ عَبدٌ حقیقةَ الایمانِ حَتَّى تَکونَ فیهِ خِصالُ ثَلاثٍ: اَلتَّفقُّهُ فِى الدّینِ وَحُسنُ التَّقدیرِ فِى المَعیشَةِ، وَالصَّبرُ عَلَى الرَّزایا.

هیچ بنده ‏اى حقیقت ایمانش را کامل نمى ‏کند مگر این که در او سه خصلت باشد: دین‏ شناسى، تدبر نیکو در زندگى، و شکیبایى در مصیبت‏ها و بلاها.

(بحار الانوار، ج 78، ص 339، ح1 )

امام رضا علیه السلام فرمودند:

مَن حاسَبَ نَفسَهُ رَبَحَ وَمَن غَفَلَ عَنهَا خَسِر

آن کسى که نفسش را محاسبه کند، سود برده است و آن کسى که از محاسبه نفس غافل بماند، زیان دیده است.

(بحار الأنوار، ج 78، ص 352، باب 26، ح 9)

قال الرضا(علیه السلام)

اِنَّ لكلَّ اِمامٍ عَهداً في عُنُقِ اُولَيائه وَشيـعتهِ وِ اِنَّ منِ تَمــاِم الـوَفاء بالـعهد وحُسنِ الاَّذا زيـاره قُبُورِ هُم مَـنَ زاَرهُم رغبه في زيارِتِـهم و تصديقاً بِمارَغبو فِيهَ كَافتَ ائِمَّتُهُم شُفَعَاَئهُم يوم القيامهِ

امام رضا(علیه السلام)فرمودند:

هر امامي برگردن دوستان و پيروانش عهدي دارد و اداء اين عهد و تكميل وفاي به اين پيمان به اين است كه قبر آن امام را زيارت كند.پس هركس امام امامن را از روي شوق و تصديق و گام نهادن در راه اهـداف و آرمانـهايـشان زيـارت كنـد امامان شفيعان او در روز قيامت خواهند بود.

((عيون ج2 ص261))

امام رضا (علیه السلام) فرمودند:

أفضَلُ المَالِ مَا وُقِیَ بِهِ العِرضُی

بهترین مال آن است که آبرو با آن محفوظ ماند

(بحار الأنوار، ج78، ص352)

بدترين مردم

عن الرّضا عليه السلام :

إنّ شـرّ النـّاس مـَن مَنع رفـدَه  وَ أكل وحـدَه  وَ جلـدَ عبـدَه

امام رضا عليه السلام فرمودند:

به راستـى كه بـدترين مردم كسى است كه يارى اش را (از مردم) باز دارد

و تنها بخورد

و افراد تحت امرش را بزند .

تحف العقول,ص 448

من مواعظ النبي صلى الله عليه وآله وسلّم:

خياركم أحسنكم أخلاقاً، الذين يَألفون ويُؤلفون.

بهترين شما ار نظر اخلاق كساني هستند كه الفت پذيرند ^{(تحف العقول صفحه 45)}

بهترين شما، كسانى هستند كه برخوردشان با مردم، از همه بهتر است. چهرهاى گشاده دارند كه مردم رغبت مىكنند با آنان انس و الفت بگيرند.
معناى روايت، اين نيست كه اگر كسى پاىبندِ عمل به تكليف شرعى نيست ولى خوشبرخورد است بر كسى كه وظائف دينى خود را انجام مىدهد ولى گشادهرو نيست، ترجيح دارد.
بلكه مراد اين است فرد مؤمنى كه وظائف خود را انجام مىدهد و حسن خلق هم دارد بر مؤمنى كه خوش اخلاق نيست برترى دارد.